شایعاتی که در هفتههای اخیر در گروههای تلگرامی واردکنندگان خودرو دستبهدست میشود، خواب را از چشم بسیاری از طرفداران تویوتا گرفته است. خبر کوتاه بود: "پلاک گذرموقت برای تویوتا ممنوع شد". اما آیا این خبر صحت دارد؟ واقعیت ماجرا در جزئیات فنی و محل مونتاژ خودروها نهفته است.
۱. واقعیت چیست؟ ممنوعیت برند یا ممنوعیت ساخت؟
اول از همه باید یک خط قرمز پررنگ روی شایعه "ممنوعیت کل برند تویوتا" بکشیم. پلیس راهور و گمرک ایران هیچ مشکلی با برند ژاپنی تویوتا ندارند. مشکل اصلی از جایی شروع میشود که پای «ساخت آمریکا» (Made in USA) به میان میآید.
❌ شایعه:
واردات گذرموقت تمام مدلهای تویوتا کمری و هایلندر از عمان ممنوع شده است.✅ واقعیت:
تنها ورود خودروهایی ممنوع است که در خط تولید آمریکا مونتاژ شده باشند. تویوتاهایی که ساخت ژاپن، تایلند یا استرالیا هستند (که در عمان فراواناند) هیچ مشکلی برای دریافت پلاک گذرموقت ندارند.طبق قانون ممنوعیت واردات کالاهای آمریکایی، خودروهایی که در ایالات متحده تولید شدهاند (حتی اگر برندشان ژاپنی یا آلمانی باشد مثل BMW X4 ساخت آمریکا یا تویوتا کمری سفارش آمریکا) اجازه ورود موقت به خاک ایران را ندارند. گمرک در بخشنامه جدید ۲۰۲۶، سختگیری در چک کردن شماره شاسی (VIN) را به شدت افزایش داده است.
۲. سه مدل تویوتا که دیگر پلاک نمیشوند (لیست سیاه)
در بازار عمان، خودروهای "سفارش آمریکا" (US Specs) بسیار زیاد هستند چون قیمت ارزانتری نسبت به "سفارش خلیج" (GCC Specs) دارند. بسیاری از ایرانیان ناآگاهانه این خودروها را میخرند و در مرز ایران متوقف میشوند. این ۳ مدل بیشترین ریسک را دارند:
۱. تویوتا توندرا (Toyota Tundra)
این پیکاپ غولپیکر تقریباً به طور کامل در آمریکا (تگزاس) تولید میشود. اگر در عمان توندرا دیدید، به احتمال ۹۹٪ اجازه ورود به ایران را ندارد، مگر اینکه نسخه خاصی باشد که ثابت کنید ساخت کشور دیگری است (که بعید است).
۲. تویوتا هایلندر (Toyota Highlander) - نسخههای خاص
بسیاری از هایلندرهای موجود در بازار مسقط، وارداتی از آمریکا هستند. گمرک ایران به محض دیدن هایلندر، حساسیت ویژهای به خرج میدهد.
۳. تویوتا کمری و آوالون (سفارش آمریکا)
محبوبترین ماشینها! دقت کنید که کمریهای سفارش خلیج (GCC) معمولاً ساخت ژاپن یا استرالیا هستند و مشکلی ندارند. اما کمریهای وارداتی کارکرده از آمریکا که در عمان تعمیر شدهاند، مجوز ورود نمیگیرند.
۳. آموزش تشخیص خودروهای ممنوعه از روی شماره شاسی (VIN)
چگونه بفهمیم تویوتایی که در نمایشگاه مسقط میبینیم، ساخت کجاست؟ نیازی به کارشناس نیست؛ کافیست در خودرو را باز کنید و پلاک فلزی یا برچسب روی ستون راننده را ببینید. اولین کاراکتر شماره شاسی (VIN Number) همه چیز را لو میدهد.
| اولین حرف شماره شاسی | کشور سازنده | وضعیت پلاک گذرموقت |
|---|---|---|
| J | ژاپن (Japan) | ✅ مجاز (بدون مشکل) |
| 1 یا 4 یا 5 | آمریکا (USA) | ❌ ممنوع (اکیداً نخرید) |
| 2 | کانادا (Canada) | ⚠️ ریسک بالا (نیاز به استعلام) |
| M | تایلند (Thailand) | ✅ مجاز |
| 6 | استرالیا (Australia) | ✅ مجاز (اورینهای قدیمی) |
نکته طلایی: اگر فروشنده در عمان به شما گفت "این ماشین سفارش آمریکاست ولی من تضمین میکنم رد شود"، باور نکنید. سیستم گمرک ایران به دیتابیس جهانی متصل است و با اسکن بارکد، کشور سازنده مشخص میشود.
۴. قوانین جدید سپردهگذاری و تمدید در سال ۲۰۲۶
علاوه بر بحث کشور سازنده، پلیس راهور شرایط صدور پلاک را در سال جدید تغییر داده است تا جلوی "خرید و فروش غیرقانونی" را بگیرد:
- تغییر مدت تردد: قبلاً امکان دریافت مجوز ۵ ماهه به راحتی وجود داشت. اکنون مجوز اولیه ۳ ماهه صادر میشود و تمدید آن منوط به بررسی مجدد خودرو در گمرک مبدا است.
- افزایش سپرده نقدی (Deposit): برای تضمین بازگشت خودرو، گمرک اکنون معادل ۳ تا ۵ برابر ارزش خودرو را به صورت چک تضمینی یا سپرده نقدی دریافت میکند. (قبلاً شرایط آسانتر بود).
- الزام حضور مالک: راننده خودرو حتماً باید خودِ شخصی باشد که پروانه سبز گمرکی به نام اوست، یا بستگان درجه یک (پدر، مادر، همسر، فرزند) با مدارک احراز هویت. رانندگی دوستان و شرکا ممنوع است و منجر به توقیف خودرو میشود.
۵. هشدار: کلاهبرداری با عنوان "فروش خودرو گذرموقت"
در دیوار و شیپور آگهیهای زیادی میبینید: «فروش لندکروز ۲۰۲۴ گذرموقت، تحویل تهران، قیمت ۵ میلیارد».
دوستان عزیز، خرید و فروش خودروی گذرموقت طبق قانون کالای قاچاق محسوب میشود.
شما نمیتوانید خودرویی را که به نام یک مسافر وارد شده، بخرید. هیچ دفترخانهای نمیتواند برای آن سند بزند و حتی وکالتنامه هم وجاهت قانونی برای مالکیت ندارد. اگر پلیس خودرو را توقیف کند، هم ماشین مصادره میشود و هم خریدار و فروشنده جریمه سنگین نقدی (تا ۳ برابر ارزش ماشین) میشوند. تنها راه قانونی استفاده از این خودروها، این است که خودتان اقامت عمان داشته باشید و خودرو را شخصاً وارد کنید.
جمعبندی نهایی
تویوتا همچنان بهترین گزینه برای لذت بردن از رانندگی در جادههای ایران با پلاک گذرموقت است، به شرطی که:
- حتماً ساخت ژاپن (VIN با J) باشد.
- شما اقامت معتبر (حداقل ۳ ماه اعتبار) داشته باشید.
- توانایی سپردن تضامین مالی به گمرک را داشته باشید.
کلیک کنید تا در واتساپ استعلام بگیرید